Uydu Sinyalimi. O da ne? İnsansızlar 2

İnsansız sistemlerin en zayıf noktalarından birini uydu bağlantısı ve merkezle kurulan haberleşme oluşturuyor. GPS sinyalleri karıştırılıyor, sahte koordinatlar üretilebiliyor ve araçla komuta merkezi arasındaki bağlantı kesilebiliyor. Bu nedenle ABD, Çin ve Rusya’da insansız araçların dış bağlantıya daha az bağımlı çalışması destekleniyor.
ABD’de DARPA tarafından yürütülen programlarda kararların tek bir merkezde toplanması yerine araçlar arasında dağıtılması üzerinde çalışılıyor. DICE programında farklı yapay zekâ ajanlarının, iletişimin sınırlı olduğu ortamlarda kendi aralarında görev paylaşması geliştiriliyor.[1] RACER programında ise kara araçlarının önceden haritalanmamış ve yol bulunmayan arazilerde yüksek hızla ilerlemesi test ediliyor.[2]
ABD patent başvurularında GPS bulunmayan kapalı alanlar, tüneller ve yer altı bölgeleri için görsel konumlama, LiDAR, ataletsel ölçüm ve ortak haritalama sistemleri birleştiriliyor.[3] Araçlardan biri bağlantıyı kaybettiğinde diğer araçlardan gelen veriler kullanılıyor ve sürü içinde yeni bir konum ağı oluşturuluyor.
Çin’de GNSS desteği olmadan çevredeki binaları, yolları, arazi şekillerini ve görsel işaretleri kullanarak yön bulan sistemler geliştiriliyor. Araçların yoğun engeller arasında çarpışmadan ilerlemesi, formasyon değiştirmesi ve eksik haberleşme altında görev dağılımını yenilemesi üzerinde çalışılıyor.[4] Elektronik harp ortamlarında radar, sinyal analizi ve görüntü sensörlerinden gelen veriler aynı karar ağına aktarılıyor.
Rusya’da uçuş kontrolü, kamera görüntüsü, LiDAR ve yapay zekâ işlemleri aynı donanım üzerinde birleştiriliyor. Verinin uzak bir merkeze gönderilmeden araç üzerinde işlenmesi destekleniyor.[5] Robot gruplarında görev çakışmasını azaltan ve değişen koşullara göre araçlara yeni görevler aktaran çok etmenli yazılımlar geliştiriliyor.[6]
Böylece insansız sistemler yalnızca verilen rotayı izlemiyor; yol kapanınca yeni yol arıyor, araç kaybedilince görev dağılımını değiştiriyor ve bağlantı kesilince kendi düzenini yeniden kuruyor.
Kervan yolda düzülür hesabı, yapay zekâ artık kendi kervanını kendi yolunda diziyor.

Kaynakça
[1] DARPA, Decentralized Artificial Intelligence through Controlled Emergence – DICE.
[2] DARPA, Robotic Autonomy in Complex Environments with Resiliency – RACER.
[3] United States Patent and Trademark Office, US 12,674,670, GPS bulunmayan ortamlarda otonom sürü operasyonları.
[4] Gu ve Wang, çoklu İHA sistemlerinde yoğun engeller altında ortak kontrol çalışması, Science China Technological Sciences.
[5] Rusya Temel Sanayiler Geliştirme Merkezi, yapay zekâ destekli yerli mikro bilgisayar çalışması.
[6] Rusya Temel Sanayiler Geliştirme Merkezi, robot gruplarının yapay zekâyla yönetilmesine ilişkin çalışma.