Türkiye, yedi ülkenin dışişleri bakanlarını İstanbul'da ağırlayacak

ANKARA – BHA

Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, İngiltere, Almanya ve Fransa’nın dışişleri bakanları, 23 Ekim Cuma günü İstanbul’da ilk kez R4+E3 formatında bir araya gelecek. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Bakan Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde R4 ve R4+E3 Dışişleri Bakanları toplantıları düzenlenecek.

Toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan’ın katılması öngörülüyor.

Yedi ülkenin ilk kez bu formatta buluşacağı toplantılarda, bölgesel güvenlik sorunlarına yönelik diplomatik çözüm arayışları ile ülkeler arasında geliştirilebilecek koordinasyon mekanizmaları değerlendirilecek.

Filistin, Hürmüz ve Ukrayna gündemde olacak

Görüşmelerin başlıca gündem maddelerini Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Yemen’deki durum ve Rusya-Ukrayna Savaşı oluşturacak.

Bakan Fidan’ın toplantılarda bölgesel güvenliğin sağlanmasında bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesinin önemine dikkat çekmesi ve Türkiye’nin bu doğrultuda iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesini desteklediğini vurgulaması bekleniyor.

Fidan’ın, Orta Doğu’daki gerilimlerin daha geniş çaplı çatışmalara dönüşmemesi gerektiğini belirterek Filistin meselesinde iki devletli çözüm çabalarına zarar verebilecek adımlardan kaçınılması çağrısında bulunması öngörülüyor.

İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerine karşı uluslararası toplumun daha kararlı bir tutum sergilemesi gerektiğini ifade etmesi beklenen Fidan’ın, Kudüs’ün tarihî ve hukuki statüsünün korunmasının önemini de gündeme getirmesi planlanıyor.

ABD-İran geriliminde diplomatik çözüm vurgusu

Toplantılarda ABD ile İran arasındaki anlaşmazlıkların da ele alınması bekleniyor.

Bakan Fidan’ın, iki ülke arasındaki sorunların askerî yöntemler yerine diplomasi ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulaması öngörülüyor.

Hürmüz ve Babulmendep boğazlarında gemilerin serbest ve güvenli geçişinin sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar açısından taşıdığı önemin de görüşmelerde gündeme gelmesi bekleniyor.

Fidan’ın ayrıca Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları karşısında Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın güvenliğine verdiği desteği yinelemesi ve Mekke Savunma İttifakı kapsamında geliştirilen ortak güvenlik anlayışına değinmesi öngörülüyor.

Karadeniz’deki güvenlik riskleri de ele alınacak

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Karadeniz’e yayılma riski, İstanbul’daki toplantıların bir diğer gündem maddesi olacak.

Bakan Fidan’ın, Türkiye’nin Karadeniz’e kıyısı bulunan bir ülke olarak savaşın bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerini yakından takip ettiğini ve sivil can kayıplarının önlenmesine yönelik girişimlerini sürdürdüğünü ifade etmesi bekleniyor.

Türkiye’nin savaşın diplomasi ve müzakere yoluyla sona erdirilmesi için taraflara destek sağlamaya hazır olduğu mesajının da toplantılarda yinelenmesi öngörülüyor.

Suriye’deki gelişmelerin de ele alınacağı görüşmelerde, ülkedeki istikrarın güçlendirilmesi ve uluslararası iş birliğinin sürdürülmesi konularının değerlendirilmesi planlanıyor.

R4 ve E3 mekanizmaları ilk kez buluşacak

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 mekanizması, bölgesel sorunların çözümünde diyalog ve iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturuldu.

R4 ülkelerinin dışişleri bakanları, ilki 18 Mart’ta Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da olmak üzere bugüne kadar altı toplantı gerçekleştirdi. Son toplantı ise 21 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası kapsamında New York’ta yapıldı.

Almanya, İngiltere ve Fransa’dan oluşan E3 mekanizması ise 2003 yılında İran’ın nükleer programına ilişkin diplomatik görüşmeler kapsamında ortaya çıktı. Üç ülke, ilerleyen yıllarda farklı bölgesel ve uluslararası meselelerde de ortak girişimlerde bulundu.

İstanbul’da düzenlenecek toplantıyla R4 ve E3 ülkeleri ilk kez aynı formatta bir araya gelerek bölgesel krizlere yönelik iş birliği ve koordinasyon imkânlarını değerlendirecek.