17 Kasım 2026, 21:21:55
Dolar 50,4176
Euro 55,4616
Altın 6.253,43
BİST 11.672,82
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 17°C
Az Bulutlu
İstanbul
17°C
Az Bulutlu
Çar 19°C
Per 19°C
Cum 20°C
Cts 17°C

Londra’dan Arabuluculuk Notları 1

Türkiye’nin önümüzdeki dönemde bu alandaki tecrübesini akademik araştırmalarla, karşılaştırmalı hukuk çalışmalarıyla ve uluslararası mesleki iş birlikleriyle daha da geliştirebileceğini düşünüyorum.

Londra’dan Arabuluculuk Notları 1
17 Kasım 2026 15:30
433
A+
A-

Londra’dan Arabuluculuk Notları: Türkiye’nin 13 Yıllık Tecrübesi
9 Kasım 2026 tarihinde Londra’da, Zeytin Mediation Centre (Zeytin ADR) tarafından Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının (YTB) katkılarıyla düzenlenen “Birleşik Krallık’ta Arabuluculuk ve Türkçe Konuşan Toplum İçin Önemi” başlıklı programa katılma fırsatı buldum.
Greenwich Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi ve Zeytin ADR’nin kurucusu, değerli dostum Prof. Dr. Özgür Çınar’ın nazik davetiyle katıldığım bu buluşma, benim açımdan yalnızca bir hukuk etkinliği değil, aynı zamanda yaklaşık on iki yıl öncesine uzanan çalışmaların yeniden hatırlanması bakımından da özel bir anlam taşıyordu.
Arabuluculuk kurumunun Türkiye’de henüz yeni uygulanmaya başladığı 2014 yılında, MÜSİAD Genel Merkezi tarafından, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı ve Türkiye Adalet Akademisi ile iş birliği geliştirmek amacıyla oluşturulan heyette yer almıştım.
Bu kapsamda, arabuluculuk müessesesinin iş dünyasına tanıtılması, benimsenmesi, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı ve Türkiye Adalet Akademisi ile ortak çalışmalar yürüttük, çalıştaylar düzenledik ve kurumsal iş birliği protokolleri imzaladık. 25 Aralık 2014 tarihinde Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığına gerçekleştirdiğimiz ziyaret de bu iş birliği sürecinin önemli aşamalarından biriydi.
Aradan geçen yaklaşık on iki yılın ardından, o dönemde iş dünyasında yaygınlaştırılması için çaba gösterdiğimiz arabuluculuk müessesesinin bugün Türkiye’de kurumsallaşmış ve milyonlarca uyuşmazlığın çözümünde kullanılan bir mekanizmaya dönüşmüş olduğunu görmek, üstelik bu tecrübenin Londra’da uluslararası bir platformda paylaşılmasına yeniden tanıklık etmek benim için ayrıca anlamlıydı.
Londra’da Hukuk, Diplomasi ve İş Dünyası Bir Arada
Programa Türkiye’nin Londra Büyükelçisi Dr. Osman Koray Ertaş, Londra Başkonsolosu Büyükelçi Doç. Dr. Hasan Ulusoy, eski Kamu Başdenetçisi Şeref Malkoç, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü Erdinç Avşar, Arabuluculuk Daire Başkanı Umut İlhan Durmuşoğlu ve Tetkik Hâkimi Abdurrahman Sami Çetin’in yanı sıra hukuk, akademi, diplomasi, siyaset, bürokrasi ve iş dünyasından çok sayıda seçkin davetli katıldı.
Farklı meslek ve kurumlardan böylesine geniş bir katılımın sağlanması, arabuluculuğun artık yalnızca hukukçuların ilgi alanına giren teknik bir mesele olmadığını, toplumsal ve ekonomik hayatın önemli bir ihtiyacı hâline geldiğini de gösteriyordu.
Programın açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Özgür Çınar, Zeytin ADR’nin kuruluş amacı, faaliyetleri ve özellikle İngiltere’de yaşayan Türkçe konuşan topluma yönelik çalışmaları hakkında bilgiler verdi.
Bu girişimi son derece anlamlı buluyorum. Çünkü yurt dışında yaşayan toplumlarımızın karşılaştığı temel meselelerden biri, yaşadıkları ülkenin hukuk sistemine erişimde karşılaştıkları güçlüklerdir. Dil farklılıkları, hukuki süreçlerin karmaşıklığı, yüksek dava masrafları ve uzun yargılama süreleri, zaman zaman insanların haklarını aramalarını zorlaştırabilmektedir.
Özellikle aile, ticaret, iş ilişkileri ve çeşitli özel hukuk uyuşmazlıklarında, tarafların kendi dillerinde iletişim kurabilecekleri ve kültürel hassasiyetlerini anlayan profesyonellerden destek alabilecekleri arabuluculuk mekanizmalarının geliştirilmesi önemli bir ihtiyaçtır.
Zeytin ADR’nin çalışmalarını bu açıdan yalnızca bir hukuki hizmet olarak değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmaya, uzlaşma kültürüne ve adalete erişime katkı sağlayabilecek değerli bir girişim olarak görüyorum.
Elbette arabuluculuk her uyuşmazlığın çözümü değildir. Ancak uygun uyuşmazlıklarda, tarafların mahkeme sürecine girmeden veya yargılama devam ederken karşılıklı anlaşmaya varabilmeleri, hem zaman ve maliyet bakımından hem de ilişkilerin korunması açısından önemli avantajlar sunmaktadır.
Türkiye’nin 13 Yıllık Arabuluculuk Tecrübesi
Toplantının dikkat çekici bölümlerinden biri, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanı Umut İlhan Durmuşoğlu’nun Türkiye’de arabuluculuğun gelişimine ilişkin sunumuydu.
Türkiye’de 2013 yılında fiilen uygulanmaya başlayan arabuluculuğun geçen 13 yıl içerisinde nasıl geliştiğini, kurumsal bir yapıya kavuştuğunu ve farklı uyuşmazlık alanlarına yayıldığını somut veriler eşliğinde anlattı.
Sunumda paylaşılan, yaklaşık iki milyon dosyanın sonuçlandırılmasına ilişkin istatistik özellikle dikkat çekiciydi. Bu büyüklükteki bir dosya hacmi, arabuluculuğun Türkiye’de ulaştığı yaygınlığı göstermesi bakımından önemliydi.
Ancak burada rakamların ötesine bakmak gerekiyor. Her dosyanın arkasında bir ticari anlaşmazlık, işçi-işveren uyuşmazlığı, alacak meselesi veya çözüm bekleyen başka bir hukuki ihtilaf bulunuyor.
Dolayısıyla arabuluculuk yoluyla sağlanan her anlaşma, yalnızca bir dosyanın kapanması değil, taraflar arasında yeni bir hukuki ve toplumsal dengenin kurulması anlamına da gelebiliyor.
Türkiye’de önce ihtiyari arabuluculukla başlayan süreç, daha sonra iş, ticaret, tüketici ve belirli taşınmaz uyuşmazlıkları gibi alanlarda dava şartı arabuluculuk uygulamalarının devreye girmesiyle yeni bir boyut kazandı.
Burada önemli olan yalnızca mahkemelerin iş yükünün azaltılması değildir. Asıl mesele, toplumda uyuşmazlıkların mutlaka bir kazanan ve kaybeden üzerinden sonuçlandırılması gerektiği düşüncesinin değişmeye başlamasıdır.
Arabuluculuk, tarafların kendi çözümlerini üretmelerine imkân tanıyan bir yöntemdir. Bu yönüyle yalnızca hukuki değil, aynı zamanda toplumsal bir kültür değişimini de ifade etmektedir.
Türkiye’nin Arabuluculuk Tecrübesi Uluslararası Bir Değere Dönüşüyor
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü Erdinç Avşar’ın değerlendirmeleri de toplantının önemli bölümlerindendi.
Türkiye’de arabuluculuk sisteminin geliştirilmesi, uygulama alanlarının genişletilmesi ve bu alanda yürütülen kurumsal çalışmalar hakkında yaptığı açıklamalar, Türkiye’nin son yıllarda kaydettiği mesafeyi ortaya koydu.
Benim bu konuşmalardan çıkardığım temel sonuç şu oldu: Türkiye, arabuluculuk alanında artık yalnızca başka ülkelerin uygulamalarından yararlanan bir ülke değil, kendi tecrübesini uluslararası platformlarda paylaşabilecek bir birikime de sahip.
Bununla birlikte, bir sistemin başarısını yalnızca sonuçlandırılan dosya sayısıyla ölçmek yeterli değildir. Tarafların memnuniyeti, anlaşmaların sürdürülebilirliği, sürecin tarafsızlık ve gönüllülük ilkelerine uygunluğu ve adalete erişime sağladığı gerçek katkı da aynı derecede önemlidir.
Türkiye’nin önümüzdeki dönemde bu alandaki tecrübesini akademik araştırmalarla, karşılaştırmalı hukuk çalışmalarıyla ve uluslararası mesleki iş birlikleriyle daha da geliştirebileceğini düşünüyorum.
Özellikle İngiltere gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin köklü bir geçmişe sahip olduğu ülkelerle kurulacak ilişkiler, her iki taraf açısından da değerli fırsatlar sunabilir.

Strategic Analyst | Middle East Specialist | SOAS University of London
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.