Kimlik ve pasaport çipleri Türkiye’de üretilecek

ANKARA – BHA

Otomotivde elektronik kontrol üniteleri, beyaz eşyalarda motor sürücüleri, güç kaynakları, sensörler, haberleşme altyapıları ve kritik savunma sistemlerinde kullanılan çipler, üretim süreçleri açısından stratejik önem taşıyor. Küresel ölçekte yaşanan tedarik sorunlarının aşılması için Türkiye, mevcut tasarım ve üretim kabiliyetlerini güçlendirmeyi ve araştırma kapasitesini artırmayı planlıyor.

Bu doğrultuda 2027-2029 Orta Vadeli Program’da (OVP), teknolojik bağımsızlık ve ekonomik güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla yarı iletkenler başta olmak üzere stratejik sektörlerde yerli AR-GE, üretim ve yenilik kapasitesinin artırılması hedeflendi.

OVP kapsamında “Ekonomik Güvenlik ve Dayanıklılık” başlığı altında kritik teknolojilerde yerli kapasitenin geliştirilmesine yönelik adımlar arasında çip üretim tesislerinin kurulması da yer aldı.

Kurulması planlanan tesislerle kimlik, pasaport ve endüstriyel uygulamalarda kullanılan çiplerin Türkiye’de üretilmesi amaçlanıyor. Bununla birlikte sektörde yalnızca üretim kapasitesinin değil, AR-GE, tasarım ve ticarileştirme kabiliyetlerinin de geliştirilmesi öngörülüyor.

İmalat sanayisi, enerji, tarım, sağlık ve ulaştırma sektörlerinde arz güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla kritik alanlarda teknoloji geliştirilmesini ve yerli üretimi destekleyecek eylem planları hazırlanıyor.

Yıl sonuna kadar oluşturulması planlanan eylem planlarının, Ekonomi Koordinasyon Kurulunun değerlendirme ve kararına sunulmak üzere Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilmesi öngörülüyor.

Eylem planlarıyla Türkiye’nin çip sektöründe tasarım ve AR-GE alanında sahip olduğu yetkinliğin üretim aşamasına taşınması hedefleniyor. Halen TÜBİTAK BİLGEM ve Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (YİTAL) aracılığıyla sürdürülen çalışmalar kapsamında, mevcut üretim kapasitesinin OVP döneminde 250 nanometreden 110 nanometre seviyesine çıkarılması planlanıyor.

Kamu desteğiyle çok ortaklı “Ulusal Çip Konsorsiyumu” kurulması da planlanan çalışmalar arasında bulunuyor. Konsorsiyum aracılığıyla çip ekosisteminin kademeli olarak büyütülmesi, teknik yetkinliklerin geliştirilmesi ve Türk sanayisinin kritik çip ihtiyacında dışa bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.

TÜBİTAK başta olmak üzere ilgili kuruluşların teşviklerle destek vereceği süreçte, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca uygulamaya alınan HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı imkanlarından da yararlanılması planlanıyor.

5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrılan HIT-Çip çağrısıyla, 65 nanometre veya daha ileri teknolojide yıllık en az 1 milyon pul üretim kapasitesinin oluşturulması hedefleniyor.

Türkiye’nin çip alanındaki çalışmalarında milli işlemci projeleri de öne çıkıyor. ÇAKIL ve ALP-EREN gibi projelerle açık kaynaklı mimariler üzerinden dışa bağımlılığın azaltılması ve güvenli işlemci çekirdeklerinin oluşturulması amaçlanıyor.

Türkiye’nin güçlü olduğu otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde de yerli çiplerin kullanım alanlarının genişletilmesine yönelik araştırmalar yürütülecek.