Algoritmadan komuta zincirine, insansızlar 1

İnsansız sistemlerde rekabet yalnızca daha hızlı uçan, daha uzun menzile ulaşan veya daha fazla yük taşıyan araçlar üzerinden yürütülmüyor. Yeni mücadele alanı, sensörlerden gelen bilginin ne kadar hızlı işlenerek karara dönüştürüldüğü üzerinden şekilleniyor. İnsan operatörlerin yanında yapay zekâ sistemleri de komuta zincirine yerleştiriliyor.
ABD’de DARPA tarafından insanlı ve insansız platformların birlikte görev yapmasını sağlayan sistemler geliştiriliyor. Yapay zekâ kontrollü F-16 testlerinde uçuşun belirli aşamaları algoritmalara aktarılıyor, insan pilot sistemin içinde tutuluyor ve insan-makine iş birliği gerçek uçuş koşullarında deneniyor.[1] DICE programında ise farklı özelliklere sahip yapay zekâ ajanlarının, sürekli merkezî müdahale olmadan görev paylaşması ve değişen koşullara göre yeniden örgütlenmesi üzerinde çalışılıyor.[2]
ABD patent kayıtlarında doğal dilde verilen emirleri görev planına dönüştüren komuta araçları, bağlı alt dronlar ve bağlantı kesildiğinde rotasını değiştiren sürü ağları tanımlanıyor.[3] Böylece yalnız uçuş kontrolü değil, görev dağılımı ve karar yenileme süreçleri de otomatikleştiriliyor.
Çin’de düşük maliyetli araçların çok sayıda kullanılması, sürü içinde görev paylaşması ve merkezî komuta zayıfladığında operasyonu sürdürmesi destekleniyor. ABD Kara Harp Koleji tarafından incelenen Çin askerî yayınlarında sayı üstünlüğü, kesintisiz üretim ve akıllı sürü koordinasyonu birlikte ele alınıyor.[4] Çin kaynaklı çalışmalarda çarpışmadan kaçınma, değişken formasyon ve dinamik hedef paylaşımı geliştiriliyor.[5]
Rusya’da görüntü, yazılı görev ve rota bilgisini aynı sistemde birleştiren yapay zekâ modelleri üzerinde çalışılıyor. Araç üzerindeki işlem kapasitesi artırılıyor, sensör verileri doğrudan platformda işleniyor ve bağlantı kesildiğinde görevin belirli bölümlerinin sürdürülmesi amaçlanıyor.[6]
İnsansız araç böylece uzaktan kumanda edilen bir platformdan, hareketli bir keşif ve karar düğümüne dönüştürülüyor.
Anlayacağınız, bizim sürü kurt oluyor; kurt da tek başına ava çıkıyor.
Kaynakça
[1] DARPA, “DARPA and U.S. Air Force Fly AI-Controlled F-16.”
[2] DARPA, Decentralized Artificial Intelligence through Controlled Emergence – DICE.
[3] United States Patent and Trademark Office, US 12,608,024, otonom drone sürüsü ve yapay zekâ destekli koordinasyon sistemi.
[4] Kevin McCauley, “Achieving Victory Through Quantity,” U.S. Army War College Strategic Studies Institute.
[5] Li ve diğerleri, “Dynamic Decision-Making of UAV Swarm,” Chinese Journal of Aeronautics.
[6] Skolkovo Institute of Science and Technology, UAV-VLA ve otonom görev planlama çalışmaları.